اگر چند سال گذشته را بر روی کره زمین سپری کرده باشید، حتما می دانید که نام گوگل به چه دلیل در سراسر دنیا مشهور شده است: موتور جست و جوی گوگل در اینترنت کلید این شهرت و در حقیقت دکمه روشن کننده دستگاه پول سازی این شرکت بوده است.

اما اگر بدانید که حدود 20 هزار نفر از باهوش ترین انسان های دنیا در این شرکت کار می کنند، احتمالا بر انتظارات شما از گوگل افزوده می شود. گوگل به پشتوانه نیروی انسانی خود، توانسته سرویس هایی افزون بر موتور جست و جو را به کاربران خود ارائه دهد. بعضی از این ابتکارات، مانندGoogle Earth, Gmail, Picasa, Google Docs, Blogger, You Tube, Google Calender کاربری انبوه پیدا کرده اند و بعضی دیگر کمتر شناخته شده اند. موافقید با تعدادی از این ابتکارات جدید آشنا شوید؟ بیایید شروع کنیم...

 مدتی است که در مطالب و مقاله های علمی مرتبط با مقوله انرژی با یک ترجیع بند مشترک روبرو می شوم: تمام کشورهایی که برای تامین انرژی به فناوری هسته ای دست یافته اند اعتراف می کنند که هزینه های تهیه سوخت هسته ای بسیار بالا و آلودگی ناشی از دفن زباله های اتمی بسیار خطرناک است. این یعنی خط بطلانی بر تمام ادعاها و قال و قیل های قدیمی مبنی بر پاک و ارزان بودن انرژی اتمی. متاسفانه ایران در قرن ۲۱ هنوز از نبود قانون دسترسی آزاد به اطلاعات (Act of Free Information) که در بسیاری از کشورها در قانون اساسی گنجانده شده رنج می برد و به همین دلیل دولت به راحتی توانسته اطلاعات و اسناد مربوط به فعالیتهای هسته ای خود را در انحصار خود نگه دارد و ذره ای از آن را بروز ندهد. برای همین رسانه ها از دسترسی به جزئیات فنی و احتمالا نقد کاستی های آن محروم بوده اند. اما دنیای ارتباطات این انحصار را هرچند محدود ولی زیر فشار قرار داده است. حالا بخشی از جامعه به نیکی می داند که انرژی هسته ای آنچیزی نیست که از رادیو و تلویزیون جمهوری اسلامی شنیده و دیده. حقیقت این است که انرژی هسته ای نه ارزان است و نه پاک. این روزها بسیاری از کشورهای هسته ای از جمله فرانسه و انگلیس دست به دامان روسیه شده اند تا برای دفن زباله های اتمی شان بخشی از خاک غیر مسکونی سیبری را به آنها کرایه دهد. از رییس جمهور محترم هیچ انتظاری نمی رود که در این ایام بزرگداشت مقام خبرنگار بیاید و توضیح دهد که چرا برای چنین متاع گران و کثیف و پر دردسری ملت را به زیر اخیه تحریم و قحطی کشانده اما از خبرنگاران و همکاران عزیز انتظار می رود که به جای غرغر و طرح خاطره و کامنت گذاری و شعر نویسی در وبلاگ ها، به طور تخصصی و علمی مسایل استراتژیک و چالش برانگیز کشور را بررسی کنند. به نظرم باید به خبرنگاری فنی و علمی بازگردیم و از شاعری و شوریدگی و پریشانی فاصله بگیریم اگر فکر می کنیم که عضوی از اصحاب رسانه هستیم. 

مقاله زیر به همین نیت و با هدف معرفی شایسته ترین جایگزین سوخت فسیلی و هسته ای در شماره ۶۱ ماهنامه نفت پارس (www.naftepars.ir) نوشته شده است.

رشد و توسعه جوامع انساني همواره موازي با توليد و مصرف انرژي بوده است. طبق آمارهاي به ثبت رسيده طي30 سال گذشته احتياجات انرژي جهان به مقدار قابل ملاحظه اي افزايش يافته است. در سال1960 مصرف انرژي جهان معادل3/3 Gtoe (گيگا تن) بود كه اين رقم در سال1990 به8/8 Gtoe رسيد. در حال حاضر مصرف انرژي جهان10Gtoe/10 است و پيش بيني مي شود اين رقم تا سالهاي2010 و2020 به12 و14 Gtoe/yr افزايش يابد. طبيعي است كه با توجه به افزايش سالانه مصرف انرژي از يك سو و كاهش مستمر منابع انرژي هاي فسيلي از سوي ديگر، مهمترين پرسش بشر امروزي چگونگي تأمين انرژي در سال هاي آتي باشد.

    منابع انرژي فسيلي، البته به دو دليل محرز هرگز جوابگوي بشر براي ادامه بقا، تكامل و توسعه نخواهد بود.

    نخستين دليل، محدوديت و مرغوبيت انرژي هاي فسيلي است. نبايد فراموش كرد كه سوختهاي فسيلي از نوع انرژي شيميايي متمركز هستند و به يقين، كاربردهايي بهتر و به صرفه تر از احتراق دارند. دومين مسأله، بروز مشكلات زيست محيطي و در پي آن تغييرات نامطلوب اقليمي و پديده گرم شدن زمين است. حفظ سلامت اتمسفر، خاك و منابع آبي از مهمترين پيش شرط هاي توسعه اقتصادي پايدار است و در نبود آنها، حيات نوع بشر زير سؤال خواهد بود...

    آنچه امروزه ذهن بسياري از توليدكنندگان نفت جهان را به خود مشغول كرده، چگونگي افزايش عرضه است. توليدكنندگان عمده ناچارند براي برطرف ساختن نيازهاي بازار- كه برآورد شده از حجم كنوني85 ميليون بشكه در روز به120 ميليون بشكه تا سال2030 مي رسد- از تجهيزات و امكانات به مراتب پيچيده تري استفاده كنند.
    بسياري از ميدان هاي عمده نفت و گاز جهان، چندين دهه است كه به طور مداوم مورد بهره برداري قرار گرفته اند. از اين رو استخراج نفت و گاز بيشتر از اين ميدان ها، مقوله اي بس پيچيده و دشوار مي نمايد. علاوه براين، انتظار مي رود آن دسته از ميدانهايي كه در دست اكتشاف قرار دارند يا بناست توسعه يابند، استحصال و خروجي كمتري داشته باشند. اينجاست كه مبحث جديدي به نام »چاههاي هوشمند« و »استخراج هوشمندانه نفت و گاز« مطرح مي شود. كارشناسان انرژي معتقدند بازار آينده نفت و گاز در دست توليدكنندگاني خواهد بود كه از فناوري هاي هوشمند در امر اكتشاف و استخراج بهره بگيرند.
    چندي پيش »ياپ فان بالگوين« مدير برنامه ميدان هاي هوشمند در كمپاني شل، طي يك كنفرانس شبكه اي زواياي جديدي از اين فناوري را نمايان ساخت.
    بالگوين در بخشي از سخنانش گفت: خبر خوش اين است كه ما مي دانيم بخش عمده نفت، كجا خوابيده است. اين نفت درهمان محل هايي قرار دارد كه ساليان سال مورد استخراج و بهره برداري قرار داشته است.
    به گفته بالگوين، كمپاني نفتي شل استفاده از نسل جديدي از تجهيزات ويژه چاههاي نفت را با هدف افزايش توان بازيابي و استخراج و توسعه ميدان هاي حاشيه اي با هزينه هاي به صرفه و اقتصادي آغاز كرده است. اين امر با ارايه اطلاعات واقعي و دقيق از جريان استخراج، كمپوزيسيون سيالات ساختاري و فشار و دماي داخل چاه به مهندسان و اپراتورها ميسر شده است...