خودکشی رو موهیون، رییس جمهور سابق کره جنوبی، روز شنبه به سرعت به خبر اول بیشتر خبرگزاری های مطرح دنیا تبدیل شد. در ایران هم چند خطی از خبرهای خارجی به رسم معمول شتابزده ترجمه شد و به چند روزنامه و خبرگزاری راه یافت. اما به گمانم این خبر در ایران ما جای دست کم چند ثانیه فکر و تامل دارد.

رو موهیون به خاطر رسوایی مالی خود را از یک پرتگاه کوهستانی به پایین پرت کرد. پیش از این هم خبرهای پراکنده ای در خصوص خودکشی مقامات دولتی  ژاپن منتشر شده است. خودکشی در فرهنگهای مشترک جنوب شرق آسیا، به ویژه نزد چشم بادامی ها اگر به خاطر ادعای حیثیت یا پاسخگویی به افکار عمومی باشد، پسندیده و ستودنی است و قرار هم نیست که چنین واکنشی برای دیگران درس آموز باشد. اما آن فضایی که باعث می شود یک مقام دولتی برای ابراز شرمندگی و پوزش در برابر جامعه چنین حکم سنگین و دلخراشی را در محکمه وجدان خود صادر و اجرا کند، حتما درسهایی برای آموختن دارد.

گستره اقتصاد و سیاست و فرهنگ و حتا ورزش ما از فساد و چپاول رد و نشانهای زیادی دارد. این نشانه ها آنقدر هستند که هر دولتمرد محتاج رای مردم، به وقت تبلیغ خود، از آنها سخن می گوید و البته که هرگز نام و آماری هم به زبان نمی آورد. مافیا تمام آن چیزی است که مردم ایران از فساد اقتصادی شنیده اند و عجبا که ماهیت این مافیا اصلا کشف شدنی نیست. مردم هیچگاه به طور جدی افشای نام مفسدین را در مطالبات خود نگنجانده اند و گاه، خود برای امرار معاش در مسیر همان رفتار ناپاکی قدم گذاشته اند که در محیط پیرامونی خود از دولتیان الگو گرفته اند. 

هرگز نمی توان شعار اصلاح الگوی مصرف را در فرهنگ و رفتار مردم تزریق کرد، وقتی هر سفر و لشگر کشی گویندگان نخستین این شعارها هزینه های میلیاردی دارد. هرگز نمی توان الگوی مصرف کالاهایی را اصلاح کرد که از مسیر اقتصاد رانتی و دولتی و به شیوه ای کاملا انحصاری، نابخردانه و ولنگارانه به کشور وارد شده است. پس هرگز هم نمی توان از رسانه های دولتی و وابسته به قدرت انتظار داشت که قدرتهای مفسد را افشا  و به پریدن از پرتگاه متقاعد کنند. ولی می توان از روزنامه نگاران مستقل انتظار داشت که چرایی اقدامی نظیر رئیس جمهور سابق کره جنوبی را تحلیل و به زبانی ساده این پیام را به مردم منتقل کنند که فشردن حلقوم مفسدین دولتی یک حق مسلم و کتمان نشدنی است.